ABD'nin Miami kenti, Rusya ve Ukrayna arasındaki dördüncü yılına yaklaşan savaşı bitirmek amacıyla bir araya gelen iki Amerikalı ve bir Rus iş insanına ev sahipliği yaptı.
Milyarder gayrimenkul yatırımcısı ve Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in uluslararası ekonomik işbirliğinden sorumlu özel temsilcisi Kiril Dmitriyev, Witkoff'un deniz kenarındaki malikanesinde bir araya gelerek Trump’ın Ukrayna barış planının şekillenmesinde büyük rol aldı.
Ancak görüşmeye ilişkin bilgi sahibi kaynaklar, toplantının amacının Rusya-Ukrayna Savaşı’nı bitirme planının ötesine geçtiğini öne sürdü.
The Wall Street Journal'in "Savaşma, köşeyi dön" başlığıyla servis ettiği habere göre, üçlü, Rusya’nın 2 trilyon dolarlık ekonomisini yeniden canlandıracak gizli bir yol haritası üzerinde çalıştı ve planda ilk sıraya Avrupa’daki rakiplerinin önüne geçen Amerikan şirketleri yerleştirildi.
ABD LİDERLİĞİNDE RUSYA'NIN YENİDEN İNŞASI
Dmitriyev, ABD şirketlerinin Avrupa’da dondurulmuş yaklaşık 300 milyar dolarlık Rus Merkez Bankası varlıklarını, ABD-Rusya ortak yatırımlarıyla Ukrayna’nın ABD liderliğinde yeniden inşasında kullanmasını öngören bir plan savundu.
Rusya ve ABD şirketlerinin, Kuzey Kutbu’ndaki büyük maden rezervlerini birlikte işletebileceğini belirten Dmitriyev, iki düşman ülkenin birlikte atacağı adımların potansiyelinin “sınırsız” olduğunu ifade etti.
Görüşmede, daha önce dünyaca ünlü Goldman Sachs bankasında çalışan Dmitriev, Trump’ın uzun süredir arkadaşı olan Witkoff ve Orta Doğu’dan milyarlarca dolar yatırım çeken Kushner'da uygun ortaklar buldu.
Batılı güvenlik yetkililerine göre Miami’deki bu görüşmeler, Trump’ın göreve başlamasından önce Kremlin tarafından hazırlanan ve geleneksel ABD ulusal güvenlik mekanizmasını devre dışı bırakmayı amaçlayan bir stratejinin zirvesi olarak değerlendirildi. Moskova, milyarlarca dolarlık enerji ve nadir toprak elementi anlaşmalarıyla Avrupa’nın ekonomi haritasını değiştirebilir ve ABD ile Avrupa arasında siyasi çatlaklar yaratabilirdi.
The Wall Street Journal’a yaptığı açıklamada Witkoff, Rusya, Ukrayna ve ABD’nin iş ortağı olmasını umduğunu belirtti. “Rusya’nın çok geniş kaynakları ve toprakları var” diyen Witkoff, “Bunu başarırsak herkes refah içinde yaşayacak. Bu da doğal olarak gelecekteki çatışmalara karşı bir kalkan oluşturacak” ifadelerini kullandı.
Doğu Avrupa'nın karmaşık sorunlarına basit çözümler bulunabileceğine inanan Trump, 1980’lerde Soğuk Savaş’a hızlı bir son vermek için bizzat müzakere yapmayı teklif etmiş, Sovyet diplomatlarına Kremlin’in karşısına bir Trump Tower inşa edeceğini söylemişti.
PLAN SIZDI: TEPKİLER ARDI ARDINA GELDİ
Trump'ın 28 maddelik planı basına yansıdı ve başta Avrupalı yetkililer olmak üzere kamuoyunda büyük tepki topladı.
Avrupa ve Ukrayna liderleri planın ağırlıklı olarak Rusya’nın tezlerini yansıttığını ve Kiev’in kırmızı çizgilerini görmezden geldiğini söyledi. Rusya’nın ekonomik fırsatlarla ödüllendirilmesinden endişe duyan Avrupalı liderler, kesinleşmediği belirtilmesine rağmen plan konusunda ikna olmadı.
Avrupa liderleri bu hafta planı görüşürken Polonya Başbakanı Donald Tusk, "Bunun barışla ilgisi olmadığını biliyoruz. Bu iş ile ilgili.” değerlendirmesinde bulundu.
Trump'ın bazı danışmanları, Amerikan şirketlerinin savaş sonrası Rusya’da büyük kazançlar elde edebileceğini öne sürdü. Witkoff ve Kushner ile yapılan görüşmelerde Rus tarafı, Avrupa liderleri yerine ABD şirketlerinin devreye girmesini açıkça tercih etti.
PUTİN CİDDİ Mİ YOKSA TAKTİK Mİ UYGULUYOR?
Bu durum, “Putin’in bu yaklaşımı savaşı gerçekten bitirmek için mi yoksa çatışmayı uzatırken ABD’yi yatıştırmak için bir taktik olarak mı kullandığı” sorusunu gündeme getirdi.
Putin’in ciddi olduğunu gösteren işaretlerden biri, yaptırım kapsamındaki en yakın çevresindeki iş adamları "Gennady Timchenko, Yuri Kovalchuk ve Rotenberg kardeşlerin" nadir toprak elementleri ve enerji anlaşmalarını görüşmek üzere Amerikalı şirketlerle gizlice temas kurması oldu.
Kurulan temasa, sabotaja uğrayan ve AB yaptırımlarına tabi olan Kuzey Akım boru hattının yeniden inşasını içeren projeler de bu temaslara dahil edildi.
2025 yılının başlarında Amerikan petrol şirketi Exxon Mobil, hem Moskova’nın hem Washington’un onay vermesi şartıyla, Rusya'nın dev Sakhalin doğal gaz projesine geri dönmeyi Rus devlet şirketi Rosneft ile görüştü.
ABD tarafında ise Trump’a yakın iş insanları, ABD ile Rusya arasındaki yeni ekonomik ilişkilere yönelik hazırlık yaptı. Trump Jr.’ın üniversite arkadaşı Gentry Beach, yaptırımlar kaldırılırsa bir Rus Arktik gaz projesinde hisse almak için görüşmeler yaptı. Stephen P. Lynch ise Trump Jr.’a yakınlığıyla bilinen Ches McDowell’a 600 bin dolar ödeyerek Kuzey Akım 2 boru hattını satın almak için ABD Hazine Bakanlığı’ndan lisans çıkarmaya çalıştı.
“Putin’in rüşvet fonu yöneticisi” olduğu iddiasıyla ABD tarafından 2022’de yaptırım listesine alınan Dmitriyev, 2 Nisan’da Beyaz Saray’a gelerek iki ülkenin yürütebileceği milyarlarca dolarlık projelerin listesini Trump'a sundu.
Dmitriyev, ABD ve Rusya’nın petrol, gaz ve Arktik taşımacılığı konusunda önemli projeleri görüştüğünü belirtti ve “Arktik’te her alanda işbirliği yapılabilir” ifadesini kullandı.
Dmitriyev ayrıca, Putin’in barış konusunda ciddi olduğunu kanıtlaması gerektiğini söyleyen ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'ya, iş odaklı ilişkilerin ilerlediğini düşündüğünü vurgulayarak “Yatırım güvenini siyasi bir role dönüştürebiliriz” diyerek yanıt verdi.
Yorumlar
Kalan Karakter: