ABD istihbaratının, Başkan Donald Trump’ı, İran hükümetinin konumunun zayıfladığına dair bilgilendirildiği kaydedildi. Trump'a sunulan istihbarat raporlarında, 28 Aralık'ta başlayan protestoların Tahran yönetimi üzerindeki baskıyı artırdığı ve ekonomik sorunlarla birlikte rejimin kırılgan hale geldiği belirtildi.
Trump'ın olası bir saldırı emri vermesi durumunda, bölgede konuşlu uçak gemisi USS Abraham Lincoln'un 1 ila 2 gün içerisinde İran'ı vurmaya hazır hale geleceği duyuruldu. ABD istihbaratı, Trump'a zayıflayan Tahran yönetiminin ekonomik ve askeri baskılarla geri adım atmaya zorlanabileceğini ya da tamamen yıkılabileceğini bildirdi.
USS Abraham Lincoln
ABD ORDUSUNUN SAHADAKİ ADIMLARI
ABD’li bir yetkili, pazartesi itibarıyla USS Abraham Lincoln uçak gemisinin, Tomahawk füzeleriyle donatılmış 3 savaş gemisi eşliğinde Hint Okyanusu’nun batısında bulunan ABD Merkez Komutanlığı’nın sorumluluk alanına girdiğini bildirdi. Bu konuşlanmanın İran'a yönelik askeri hazırlıkların bir parçası olduğu ifade edildi.
Askeri kaynaklar, Beyaz Saray’ın İran’a saldırı emri vermesi durumunda uçak gemisinin teorik olarak 1 veya 2 gün içinde harekete geçebileceğini söyledi. ABD’li yetkililere göre, Washington yönetimi bölgeye bir düzine ek F-15E saldırı uçağı da gönderdi.
Pentagon’un ayrıca, İran’ın kısa ve orta menzilli füzelerinden gelebilecek misillemelere karşı ABD birliklerini korumak amacıyla bölgeye daha fazla Patriot ve THAAD hava savunma sistemi sevk ettiği aktarıldı. ABD’de konuşlu uzun menzilli bombardıman uçaklarının ise yüksek alarm durumunda tutulmaya devam ettiği kaydedildi.
TRUMP'A SUNULAN GİZLİ RAPORLAR
New York Times'ın (NYT) Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, Trump, İran hükümetinin daha zayıf bir konumda bulunduğunu gösteren çok sayıda ABD istihbarat raporu aldı. Bu raporlarda, İran yönetiminin iktidar üzerindeki kontrolünün Şah’ın 1979 devriminde devrilmesinden bu yana en düşük seviyeye gerilediği bilgisine yer verildi. Raporların, Orta Doğu'daki gelişmeler ve protestolara ilişkin değerlendirmeler göz önünde bulundurularak hazırlandığı ifade edildi.
İstihbarat raporları, geçen yılın sonlarında patlak veren protestoların İran hükümetinin bazı unsurlarını sarstığını ortaya koydu. ABD'li yetkililer, özellikle gösterilerin dini lider Ali Hamaney’e desteğin güçlü olduğu bölgelere sıçramasına dikkat çekti. Bu durumun, İran yönetimi içindeki dengeleri etkilediği bildirildi.
Trump'a sunulan raporlarda, protestoların zamanla yatıştığı ancak Tahran hükümetinin halen zor bir süreçten geçtiği kaydedildi. İstihbarat uzmanları, İran ekonomisinin zayıf bir durumda bulunduğunu da vurguladı. Ekonomik sorunların yönetim üzerindeki baskıyı artırdığı aktarıldı.
ABD'NİN İRAN ANALİZİ
İran'daki ekonomik zorlukların, aralık ayı sonlarında bazı bölgelerde protestolara yol açtığı belirtildi. Ocak ayında gösterilerin daha geniş alanlara yayıldığı, bu süreçte İran hükümetinin, ailelerin yaşadığı mali sıkıntıları hafifletmek için sınırlı seçeneğe sahip olduğu kaydedildi. Yetkililerin, başka bir seçenekleri kalmadığı için sert güvenlik önlemlerine yöneldiği öne sürüldü.
Raporlarda, uygulanan baskı yöntemlerinin nüfusun geniş kesimlerinde tepkiye yol açtığı değerlendirmesi yer aldı. İran yönetiminin bu politikalarla kısa vadede kontrol sağlasa da uzun vadeli risklerle karşı karşıya olduğu ifade edildi. ABD istihbaratına göre Tahran, ekonomik ve toplumsal baskılarla karşı karşıya. NYT, Trump'ın, Tahran yönetiminin zayıfladığına ilişkin raporları göz önüne alarak, İran'a saldırı düzenlemek için doğru zamanın gelmiş olabileceğini düşünüyor. İran'a yönelik saldırı hazırlıklarının bu kapsamda yapıldığı belirtildi.
TRUMP SEÇENEKLERİ DEĞERLENDİRİYOR
ABD basını, Washington'ın bölgedeki askeri varlığını artırdığını ancak Trump yönetiminin İran’a yönelik hangi adımları atmayı planladığının henüz netleşmediğini bildirdi. Washington’un askeri ve diplomatik seçenekleri değerlendirdiği açıklandı.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın istihbarat raporlarıyla düzenli olarak bilgilendirildiğini açıklayarak, "Başkan Trump, dünya genelindeki istihbarat konularında sürekli olarak bilgilendiriliyor. Başkomutan olarak bu konularda düzenli olarak bilgilendirilmemesi görevini ihmal etmek olurdu. İran'a gelince, Başkan Trump durumu yakından takip etmeye devam ediyor" dedi.
Trump, İran hükümetinin protestoları şiddet yoluyla bastırması halinde İran’a saldırabileceği uyarısında bulunmuştu.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt
BEYAZ SARAY'DA SALDIRI TARTIŞMASI
Beyaz Saray danışmanlarının İran'da baskı politikalarından sorumlu görülen bazı yetkililere yönelik sembolik saldırılar konusunda farklı görüşler dile getirdiği bildirildi. Trump'ın, Beyaz Saray'daki değerlendirmeleri göz önünde bulundurarak bir karar vereceği belirtildi.
Uzmanlara göre Trump, İran hükümetinin protestocuları infaz etme planlarını şimdilik iptal etmesinin ardından, acil bir saldırıdan geri adım atmış gibi görünüyor. Üst düzey bir ABD yetkilisi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da Trump’tan İran’a yönelik saldırıyı ertelemesini istediğini söyledi.
ABD YÖNETİMİ, İRAN LİDERLİĞİNİN DEVRİLEBİLECEĞİNİ DÜŞÜNÜYOR
Öte yandan, Trump’ın en şahin yardımcıları ve bazı müttefiklerinin İran'a kapsamlı bir saldırıyı savunduğuna dikkat çekildi. ABD'li yetkililer, mevcut durumda İran liderliğini devirme fırsatları olduğuna inanıyor.
Trump’ın, bölgedeki deniz kuvvetleri yığınağını "armada” diye tanımlaması da dikkat çekti. Analistler, Trump'ın İran'a yönelik güç kullanma tehdidini sürdürdüğünü ifade etti. Bu söylemin askeri baskının devam ettiğine işaret ettiği belirtildi.
Cumhuriyetçi Senatörü Lindsey Graham, son günlerde Trump ile İran hakkında görüştüğünü söyledi.
Graham, "amacın rejimi sona erdirmek olmadığını" belirterek, "Bugün öldürmeyi bırakabilirler, ancak gelecek ay iktidarda olurlarsa, o zaman öldürecekler" ifadelerini kullandı.
Yorumlar
Kalan Karakter: