ABD ile İran arasında son bir aydır tırmanan gerilim, Washington’ın bölgeye askeri yığınağını artırdığı bir dönemde sıcak çatışma ihtimalini yeniden gündeme taşırken, tarafları karşı karşıya getirebilecek senaryoları önlemek amacıyla girişilen diplomatik çabalar dün akşam tehlikeye girdi. İran’ın görüşmelerin Umman’da yapılmasını istemesi ve masada yalnızca nükleer program konusunun olmasını talep etmesi ABD’nin tepkisine neden oldu. Müzakere masası dağılmak üzere iken, gece saatlerinde İran Dışişleri Bakanı Arakçi ve Beyaz Saray’dan bir yetkili, görüşmenin cuma günü Umman’da yapılacağını açıkladı.
CUMA SAAT 10.00’DA UMMAN’DA
Yarın İstanbul’da yapılması beklenen müzakereler önceki akşam Tahran yönetiminin isteğiyle Umman’a taşınmak istendi. Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, görüşmelerin, Umman’da yapılacağı yönündeki haberleri teyit etmeyerek, “Buluşma yerinin Türkiye’de olacağı şeklinde anlaşmaya varıldığını düşünüyorduk. Ancak dün, İran tarafının buna katılmayı kabul etmediklerini belirten çelişkili haberler gördüm, bu yüzden bu konu üzerinde halen çalışılıyor” diye konuştu. Saatler sonra ABD merkezli Axios haber sitesi, Washington yönetiminin, Tahran’ın 6 Şubat’ta İstanbul’da yapılması planlanan görüşmelerin Umman’da ve başka ülkelerin katılımı olmadan ikili formatta gerçekleştirilmesi talebini reddettiğini öne sürdü. İranlı diplomatik bir kaynak da, ABD ile müzakere öncesi temasların kötüleştiğini ve görüşmelerin cuma günü yapılmayabileceğini ifade etti.
Ancak daha sonra İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi X hesabından yaptığı paylaşımda “ABD ile nükleer görüşmelerin cuma günü sabah saat 10 civarında Maskat’ta yapılması planlanıyor. Gerekli tüm düzenlemeleri yapan Ummanlı kardeşlerimize minnettarım” ifadelerini kullandı. Beyaz Saray’dan bir yetkili de, İran’la müzakerelerin 6 Şubat Cuma günü Umman’ın başkenti Muskat’ta yapılacağını teyit etti.
BAŞLIKLARDA ANLAŞMAZLIK VAR
Axios, bazı bölge ülkelerinin arabuluculuk yaparak ABD’yi yeniden masaya çekmeyi başardığını yazarken, konuya yakın bir kaynak, Tahran yönetiminin görüşmeleri, bölge ülkeleri için önemli olan balistik füzeler, vekil güçler gibi başlıklara girilmeden nükleer konusuyla sınırlamak istemesi olduğunu söylerken, ABD’li Bakan, İran’la yapılacak görüşmelerde, bazı başlıkların mutlaka masada olması gerektiğini vurgulayarak, “Görüşmelerin gerçekten anlamlı bir sonuca ulaşması için bazı başlıkları içermesi gerekiyor. Bunlar arasında balistik füzelerin menzili, bölgedeki terör örgütlerine verdikleri destek, nükleer programları ve kendi halkına yönelik muameleleri yer alıyor” ifadelerini kullandı.
TRUMP: HAMANEY ÇOK ENDİŞELENMELİ
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın da o saatlerde, Beyaz Saray’da NBC News’e verdiği röportaj sırasında “İran’ın dini lideri Hamaney şu anda çok endişelenmeli. İran’daki protestocuları destekliyoruz. Şu an İran bir kaos halinde. İran’ın nükleer kabiliyetlerini yok etmeseydik Ortadoğu’da barışı sağlayamazdık” sözleri ABD’nin masada olup olmadığı sorularına neden oldu.
ARAKÇİ VE FİDAN TELEFONDA GÖRÜŞTÜ
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan önceki akşam İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile bölgedeki son gelişmeleri ele almak üzere telefon görüşmesi yaptı. Görüşmede Arakçi, Türkiye’nin gerilimin azaltılmasına ve bölgesel barış ile güvenliğin korunmasına yönelik yapıcı çabalarını takdirle karşıladıklarını ifade etti. İki bakan, bölge ülkelerinin güvenlik ve istikrar konusundaki ortak sorumluluğuna dikkat çekerek, diyalog ve eşgüdümün sürdürülmesinin önemini vurguladı. Arakçi aynı akşam Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi ile de bir telefon görüşmesi gerçekleştirerek ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmeleri değerlendirdi.
NETANYAHU’DAN DÖRT TALEP
Trump’ın Özel Temsilcisi Witkoff, kritik buluşma öncesinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile İsrail’de görüştü. Netanyahu İsrail’in “kırmızı çizgilerini” Witkoff’a net bir dille aktardı. Buna göre Tel Aviv, İran’daki zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılmasını, uranyum zenginleştirmenin tamamen durdurulmasını, balistik füze üretiminin sona erdirilmesini ve İran’ın bölgedeki vekil güçlere verdiği desteğin kesilmesini talep ediyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: